Theaterstuk Enigma:: Is zijn leven meer waard dan dat van een ander?

ZWOLLE - Theaterfirma LINEA REKTA speelt nog tot zondag 26 januari de voorstelling Enigma aan de Grote Voort 8. Een spektakelstuk over het leven van de briljante wiskundige Alan Turing. De man die de Enigma code heeft gekraakt, waarmee de Duitsers al hun communicatie versleutelden. Zeven jaar later wordt hij opgepakt vanwege zijn homoseksualiteit. Enigma is een zinderend drama in filmische beeldtaal, over de vraag wanneer je voor het collectief moet kiezen en wanneer niet.

(door Ingrid Oosten)

Regisseur Jordi Kwakkel: “Een tijd geleden kwam ik de biografie van Alan Turing tegen en ben ik in zijn leven gedoken. Al snel kwam ik erachter dat het een rijk verhaal was, wat ik graag wilde vertalen naar het theater.”

Theaterfirma LINEA REKTA plaatst het publiek aan weerszijden van de speelvloer. Met vijfentwintig spelers, tussen de twaalf en zevenentwintig jaar, spelen ze elke vrijdag-, zaterdag- en zondagavond de voorstelling. Jimmie Feld voorziet de voorstelling elke avond van live muziek.

Alan Turing heeft veel levens gered. Doordat hij de code heeft gekraakt, kon D-Day twee jaar eerder dan verwacht uitgevoerd worden. Historici schatten dat er daardoor minimaal veertien miljoen levens zijn gespaard. Slechts een selectieve groep was op de hoogte van Turings heroïsche daad. Zeven jaar na de oorlog wordt hij opgepakt en nog twee jaar later wordt hij chemisch gecastreerd.

Kwakkel: “In eerste word je boos als je dit verhaal hoort. Waarom heeft niemand aan de bel getrokken? Waarom heeft niemand hem geholpen? Tijdens de oorlog moest de legerleiding beslissen welke verrassingsaanvallen van de Duitsers wel werden tegengehouden en welke niet. Als ze ze allemaal hadden afgeweerd hadden de Duitsers door gehad dat hun code gekraakt was. De vraag was dus welke aanval slaan we af en welke mensen offeren we op? De vraag is: wanneer kies je voor het collectief en wanneer spaar je een leven? Hebben zijn meerdere hem in de steek gelaten om de gekraakte Enigma code geheim te kunnen houden voor de wereld? Tenslotte werden pas vijftig jaar na de oorlog zijn daden openbaar gemaakt. Was zijn leven in 1952 meer waard dan dat van een ander?”

LINEA REKTA heeft wederom voor een directe speelstijl gekozen, dat zit in hun DNA. Ze hebben gezocht naar een beleving, meer nog dan alleen een spel. Ze willen een wereld componeren die uit meerdere lagen bestaat, door spel, decor, licht en muziek met elkaar te blenden.

Op donderdag 23 januari is er in de Stadskamer een verdiepingsavond. Samen met Jolmer Versteeg van de Jonge Honden gaat Kwakkel in gesprek over de vraag in hoeverre je vrij bent om de geschiedenis om te zetten naar theater. Mag je extra figuren verzinnen? Mag een man gespeeld worden door een vrouw? Wat mag je weglaten? En in hoeverre mag je zelf de gaten opvullen? In hoeverre blijf je trouw aan de geschiedenis?

Kaarten voor de voorstelling zijn verkrijgbaar via de website van het theatergezelschap: www.linea-rekta.nl. De reguliere prijs voor een kaartje is 19,41 euro. 1941 is het jaar waarin de code is gekraakt.