Op zoek naar draagvlak voor duurzame energie

HASSELT - Windmolens en zonneparken zorgen in Nederland voor veel discussie. Ook in Zwartewaterland en Zwolle. Beide gemeenten trekken samen op om in het gebied Genne, Holten en Haerst een verkenning te starten voor het opwekken van duurzame energie en hielden een informatieavond in de Anna van der Breggen Sporthal in Hasselt voor bewoners en grondeigenaren. De avond wordt druk bezocht, maar zorgt bij diverse mensen voor teleurstelling.

(door Gerard Meijeringh)

Zo kan het gebeuren dat verschillende bezoekers al in de pauze naar huis vertrekken. “Waarom ik naar huis ga? Het was rommelig. Er stonden andere dingen in de agenda. En waar is Timo Veen? Dat hij er niet was hadden ze zeker even kunnen melden”, aldus een inwoner van Haerst. 

Timo Veen

Er waren meer mensen die de inbreng van Timo Veen misten. Maar wie is Timo Veen? Hij kreeg van Zwartewaterland en Zwolle de opdracht om te onderzoeken wat er leeft in de desbetreffende gebieden. Maar Timo Veen schittert tijdens de avond door afwezigheid.

En dat valt bij sommige mensen verkeerd. De man die verschillende mensen heeft gesproken is er niet, iets vertrouwelijks is weggevallen. Het leidt tot vluchtgedrag. “Alles is toch al beslist. We hebben niets te vertellen”, klinkt het buiten in de pauze. De man loopt weg en stapt in zijn auto. “Maar dat is beslist niet het geval”, klinkt het duidelijk tijdens de informatieavond. 

Het is een verkenning. “Met lokaal draagvlak zoveel mogelijk energie opwekken. Dat is de doelstelling. En daar mogen omwonenden niet teveel last van hebben”, vertelt de Zwolse wethouder Spaans na afloop. 

Heft in handen nemen

Tijdens deze verkenning worden verschillende locaties onder de loep genomen. Voor windenergie zijn dat Genne-Holten, Zwartsluis en Haerst en voor zonne-energie Genne-Holten, Zwartsluis, Genne-Overwaters en Kamperzeedijk. In de zaal zijn er verschillende mensen die niet zitten te wachten op windmolens, maar nietsdoen is geen optie. Vanuit het Rijk wordt verlangd van gemeenten dat ze aan de slag gaan met het wind- en zonne-energie. “Als je niet het heft in eigen handen neemt, wordt het voor je gedaan”, klinkt het waarschuwend richting de bezoekers van de informatiebijeenkomst. “Dan worden we overruled door de provincie. Die zegt dan: ‘We gaan het zo doen en op onze voorwaarden’.”

Het maakt de stemming er bij sommige bewoners niet beter op. “Ik heb niets nieuws gehoord. Ik begrijp best dat dit probleem moet worden opgelost, maar de overlast van windmolens moet wel minimaal zijn wat betreft zicht, geluid en slagschaduw. Ik had een plan verwacht, maar nu krijg je in één keer heel veel informatie, terwijl een plan zonnepark Hogenboom (aan de Verkavelingsweg, red.) al ter inzage ligt”, aldus bezoeker Van der Horst, die geen voorstander is. Hij is tegen zonnepanelen op agrarische grond en ziet windmolens het liefst bij industrieterreinen en niet in open gebied. “Maar je loopt iedere keer achter de informatie aan. Je krijgt het gevoel dat alles door je strot wordt gedrukt.” Ook Henk Pelleboer is geen voorstander van ‘glas’. “Ik heb liever windmolens. Op een redelijke afstand heb ik er geen moeite mee.”

Opgave voor Zwartewaterland

De gemeenten Zwartewaterland en Zwolle verzekeren dat ze juist samen willen optrekken met bewoners en grondeigenaren om te kijken wat er mogelijk is ‘op basis van draagvlak’. Maar wel met de waarschuwing dat er wat moet gebeuren, anders komt de regie in andere handen. Wat betreft windenergie ligt er een opgave voor Zwartewaterland. Zwolle voldoet wel aan de normen. Het nieuwe project is de plaatsing van drie windmolens in Tollenhuislanden, vlakbij industrieterrein Hessenpoort. Beide gemeente trekken samen op. In het ideale scenario voor Zwartewaterland en Zwolle is dat er ‘gezamenlijk gedragen’ voorstellen komen uit een van de verkenningsgebieden. Maar beperkingen zijn er genoeg. Zo is de locatie in Zwartsluis beperkt door hoogspanningsmasten. En in het gebied Genne-Holten zorgt de eendenkooi voor beperkingen. Daar geldt het zogenoemde afpalingsrecht. Dat zorgt ervoor dat een grote cirkel rondom de eendenkooi geen windmolens of zonnepanelen mogen worden geplaatst. En daarmee worden de mogelijkheden voor duurzame energie in dit gebied wel heel erg klein. Wethouder Harrie Rietman van Zwartewaterland spreekt van een ‘hele klus’. “Maar je kunt niet zeggen: ‘Het gaat ons niet lukken, los het elders maar op’.”

Goede buur?

In de pauze zijn er diverse mensen vertrokken, maar in het tweede gedeelte van de informatieavond zijn er nog genoeg mensen aanwezig die er positiever instaan. In twee verschillende sessies wordt gediscussieerd over duurzame energie. Wethouder Rietman spreekt na afloop van een goede bijeenkomst. “Van tijd tot tijd was het scherp, maar dat is logisch. Je hebt te maken met verschillende belangen. Zijn Zwolse collega Spaans was ook tevreden. Gaat Zwolle als goede buur fungeren door de windenergie-uitdaging vanuit het Rijk voor z’n rekening te nemen? “Haerst is een goede bestemming voor windenergie. In dit gebied is een militaire laagvliegroute. Dat wordt volgend jaar opgeheven”, aldus Spaans. Maar komen de windmolens van Haerst dan op de windlijst van Zwartewaterland? Rietman hoopt uiteraard op de collegialiteit van de gemeente Zwolle. “Maar het laatste woord daarvoor is aan de Zwolse gemeenteraad”, besluit Spaans.