Even stilstaan bij Delftsblauwe levenswijsheden op het Lübeckplein

ZWOLLE - Even stilstaan bij wat je ziet en nadenken over wat kernwaarden voor jou zijn. Dat is wat Margien Vroom wil bereiken met het kunstwerk op het Lübeckplein. Het werk bestaat uit 52 op Delfts blauw geïnspireerde stoeptegels met teksten en tekeningen die voor nieuwkomers in Nederland belangrijk zijn. “Onze kernwaarden verschillen niet zoveel van elkaar”, zegt Vroom.  

(door Joop de Haan)

Ze had zich met het tegeltableau ingeschreven voor een project voor street art in de Spoorzone. Haar werk als trainer van de participatieverklaring voor nieuwkomers bij Voor Elkaar Zwolle was de motivatie. “Nieuwkomers komen overal vandaan, vluchtelingen en ook mensen die hier komen voor werk of voor de liefde. De participatieverklaring is een verplicht onderdeel van de inburgering en gaat over de kernwaarden van de Nederlandse samenleving en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.”

Omdat Vroom niet het type is dat drie uur een PowerPoint-presentatie kan houden, verzon ze een creatieve opdracht: teken een Delfts blauw tegeltje en zet er een kernwaarde op die jij belangrijk vindt. Dat Vroom koos voor Delfts blauwe tegeltjes vindt ze wel passend. “De tegeltjes zijn heel Nederlands maar zijn geïnspireerd op het blauw-witte Chinese porselein. Een voorbeeld hoe de ene cultuur de andere kan beïnvloeden. Ik heb uitgelegd dat de tegeltjes belangrijk zijn in Nederland omdat er dingen op worden gezet met betekenis; een grapje een beroep, een spreuk. Aan nieuwkomers wordt veel gevraagd. Ik heb ze gevraagd: wat neem jíj mee naar Nederland, wat is je verhaal, wat vind jij belangrijk?” 

De deelnemers maakten een tekening en vulden op hun eigen manier een tegeltje. Sommigen een spreuk, anderen een verhaaltje, tekening of symbool. “Het moest gaan om de essentie en niet of je mooi kunt tekenen. Ze zijn heel betekenisvol. Dat leverde na het tekenen mooie gesprekken op, het ging snel de diepte in. Dat gaat over wat gelijkheid is als kernwaarde in de Nederlandse samenleving en wat dat voor jou persoonlijk betekent en hoe je daar mee omgaat. Soms gaan kernwaarden schuren. Maar je krijgt wel begrip als je naar elkaar luistert.

Ik vind het een enorme meerwaarde dat we een diverse samenleving hebben. Soms botst het, maar daar leer je van.” Vroom ontdekte dat kernwaarden niet zoveel verschillen. “In de groepen zaten mensen uit China, Syrië, Irak, Iran, Afghanistan, Eritrea, maar ook Mexico en Guatemala, zelfs iemand uit Engeland. Iedereen wil vrede, veiligheid, goed samenleven, solidariteit. De woorden ‘vrede’ en ‘vrijheid’ kwamen vaak terug in de tekeningen. Vooral bij vluchtelingen. Dat is een spiegel die je wordt voorgehouden. Want vrede en vrijheid zijn niet vanzelfsprekend, daar moet je wel aan werken.” 

Vroom hing de tekeningen in de trainingsruimte aan de muur, na verloop van tijd hingen er honderden. “Het werd steeds voller en iedereen die binnenkwam iedereen vond het mooi. Iemand noemde het een kunstwerk.” 

En daar moest ze aan denken toen ze las over de vraag van de Gemeente Zwolle om street art te maken voor de Spoorzone “Om van die tekeningen echte stoeptegels te maken, zichtbaar voor iedereen. Ik moest wel een selectie maken, er is plek voor 52 tegels. Twee vrienden hebben me geholpen, een kunstenaar en iemand die juist niks van kunst weet.”  

De tegels kregen een behandeling om ze slijtvast te maken. “Je kunt er naast staan en even nadenken over je eigen kernwaarde. Misschien denken voorbijgangers alleen ‘leuk’. Dat is ook prima.”
De tegels worden vrijdag 19 september onthuld. Bij de tegels komt een informatiepaneel met tekst en een QR-code waarbij het project wordt toegelicht en vertalingen van tegels die in een andere taal zijn geschreven. Bij de opening is ook een aantal van de nieuwkomers van wie een tekening is vastgelegd op een tegel. “Het gaat ook om hun. Ik heb alleen maar gelegenheid gegeven en het gefaciliteerd, zij zijn de makers.”