Vijftien jaar nazorgcentrum IntermeZZo: ‘Als je wat we hier doen helemaal afpelt, kom je uit bij echte aandacht’

ZWOLLE - “Mensen komen hier vaak met hun schouders omlaag binnen. We willen dat ze rechtop lopend weer naar buiten gaan.” Directeur Corine den Hollander richtte vijftien jaar geleden IntermeZZo op. In die jaren groeide het uit tot een IPSO centrum voor leven met en na kanker. Zo’n 120 vrijwilligers staan mensen met kanker, hun naasten of hun nabestaanden met raad en daad bij. “Als je wat we hier doen helemaal afpelt, kom je uit bij echte aandacht”, zegt Den Hollander. “Het is op zich geen ingewikkeld concept.”

(door Joop de Haan)

Het idee voor IntermeZZo ontstond bij Den Hollander toen ze als regieverpleegkundige oncologie in Isala werkte. “Ik kreeg steeds vaker van patiënten te horen dat ze na het stoppen van de behandelingen in een zwart gat vielen. Want dan komt de verwerking op gang en dat is soms nog pittiger dan de periode met behandelingen. Die zijn fysiek zwaar en je denkt: daarna is het klaar. Maar dat is dus niet zo.”

Toen Isala begin deze eeuw één van de twintig oncologisch centra in Nederland wilde worden was dat hèt moment om iets aan nazorg te gaan doen, vond Den Hollander. “Anders sla je wat mij betreft de plank mis, dat hoort bij het hele traject. Mijn leidinggevende wilde parallel aan de ontwikkeling van het oncologisch centrum wel iets opzetten. We kregen ook steun van de Raad van Bestuur.” Den Hollander wilde dat IntermeZZo een zelfstandige stichting werd. “Want dan kun je dingen bieden die Isala niet per se doet. Bijvoorbeeld voorlichting over acupunctuur. Dat was vijftien jaar geleden best spannend voor een ziekenhuis.”

Opening

Het oncologisch centrum ontving in 2008 de eerste patiënten, het duurde nog twee jaar voor IntermeZZo open ging. Den Hollander zocht een bestuurslid, iemand die goed in ‘het Zwolse lag’ en die deuren kon openen. Ze kwam uit bij de in 2022 overleden Gaston Sporre.”Die zei ja, maar wilde zijn eigen bestuur meenemen. Dus hadden we een bestuur met hem, Jacco Vonhof, Dick Timmerman, Rob van Kessel en oncoloog Afke Honkoop namens Isala. Dat was meteen de top van het Zwolse netwerk.”  Dat werkte, IntermeZZo is een van de bekendste goede doelen van Zwolle.  

Tekst gaat verder onder de foto.

Corine den Hollander directeur van IntermeZZo. Foto: Pedro Sluiter

De opening in 2010, in een bijgebouw van Isala, werd verricht door oud-minister Els Borst, op dat moment voorzitter van de Nederlandse Federatie van Kankerverenigingen. “We wisten helemaal niet dat ze ook was benaderd voor de opening van het oncologisch centrum. Daar had ze nee op gezegd want dat vond ze te plaatselijk. Maar dat wij als zelfstandige stichting, samen met het ziekenhuis een centrum opzetten, vond ze een interessante ontwikkeling. Daar wilde ze wel voor komen.”

Juist door die samenwerking werd IntermeZZo met argusogen bekeken door andere nazorghuizen in Nederland. “Dat was een no-go, want een huis ging je neerzetten op een fijne plek en niet op de plek waar je al die behandelingen krijgt. Terwijl ik dacht: dat ziekenhuis is wèl je medestander. En door de samenwerking dachten bezoekers ook dat het wel goed zou zijn. Nu zoeken huizen juist samenhang met een ziekenhuis.”

Deel van behandeltraject

Andersom vinden ziekenhuizen samenwerking met nazorghuizen ook belangrijk. Door samen te werken en goede informele zorg te bieden wordt het ziekenhuis ontlast, juist nu er een toename is van het aantal mensen met kanker. Nazorg is ook onderdeel van het behandeltraject. “Het gaat over goede, complete zorg leveren binnen een ziekenhuis. Maar een ziekenhuis kan niet het hele stuk nazorg op zich nemen. Samenwerking dwingt ons ook om een bepaalde kwaliteit te leveren, anders gaat een ziekenhuis niet met je samenwerken.”

De band met Isala werd door de jaren heen inniger. “De eerste jaren was het lastig om het belang van IntermeZZo goed onder de aandacht te brengen. Maar als we gekke dingen hadden gedaan, dan waren we die samenwerking kwijt geweest. We zijn nu in het ziekenhuis aanwezig met folders en banners. Nieuwe medewerkers van de afdeling oncologie krijgen hier een rondleiding en scholing. Verpleegkundigen verwijzen patiënten door naar ons. Daar hebben we echt grote stappen in gezet. KWF en brancheorganisatie IPSO noemen IntermeZZo als landelijk voorbeeldcentrum. We zijn een officiële goede doelenpartner en één van de zorgpartners van Isala. Het ziekenhuis betaalt één full-time kracht van ons. Dat zegt wel genoeg.”

‘Look good, feel beter’

De eerste activiteit die in IntermeZZo werd aangeboden was ‘Look good, feel beter’, daar werd door verpleegkundigen in de oncologie al actief naar doorverwezen vóór IntermeZZo bestond. 

“Chemo of bestralingen veranderen je huid, je krijgt haaruitval, je wenkbrauwen en wimpers zijn weg. Dat geeft geen positief gevoel als je in de spiegel kijkt. Als je dan wat aandacht aan je uiterlijk geeft, voel je je ook beter en word je toch iets krachtiger. Dat heb je nodig in zo’n traject, want je gaat hard onderuit. Je kunt denken: dat haar is niet zo belangrijk als je kanker hebt, want je wilt beter worden. Maar het is héél belangrijk.”

Bezoekers zijn welkom vanaf het moment dat de diagnose kanker is gesteld. Vaak verwijst de oncoloog van Isala al door. “Die mensen mogen meteen komen, want dat is het moment dat de grond onder je voeten wegvalt. We proberen rust te creëren waardoor mensen emotioneel toch iets rustiger naar huis gaan, ook als er een niet-genezende diagnose is gesteld. Maar er komen ook mensen in IntermeZZo die al wat langer klaar zijn met hun behandeling. En alles daar tussenin.”

De naam IntermeZZo (“de dubbele ‘z’ is een grapje, dan vallen we wat meer op”) verwijst naar de periode waarin het huis wordt bezocht. “We hebben altijd weg willen blijven bij de naam inloophuis. We proberen in een tussenfase van het leven iets te bieden, de periode tussen ziek zijn en de draad weer oppakken. Of afscheid moeten nemen, want laten we er niet omheen draaien, dat kan ook. Tegelijk is het is niet goed om hier maar te blijven komen als je genezen bent, dat is bij IntermeZZo ook nooit normaal geweest. Die tijdelijkheid zegt ook iets over onze professionaliteit.”

Goed luisteren

Gasten worden opgevangen door goed opgeleide vrijwilligers. “We hebben een team dat daar heel bedreven in is. Als een nieuwe gast komt neemt één van de mensen het initiatief, geeft koffie of thee en neemt de gast mee naar de huiskamer. Mensen met kanker zijn vaak heel open. Er wordt niet meegehuild, ons team luistert vooral heel goed en heel veel. Dan is er een gesprek. Wat maakt dat je komt? Wat hoop je te vinden? We vragen wat iemand nodig heeft. Een gast kan zeggen: ik word elke nacht om drie uur wakker en ben dan helemaal in paniek. Dan helpt het al als je zegt dat je wat lager in je ademhaling moet zitten. IntermeZZo gaat over alle niet-medische dingen, het is te breed om op te noemen: het voeren van goede gesprekken, begeleide ontspannende activiteiten, contact met lotgenoten, voorlichting. We kijken ook wat het team ondersteuningsconsulenten kan doen, want zij houden spreekuur bij IntermeZZo en kunnen eventueel verder doorverwijzen.”

Veel workshops helpen de gasten om het leven weer wat krachtiger in de hand te nemen. “Maar ook bewegen, want het is voor kankerpatiënten belangrijk om hun conditie goed te houden. Maar dan wel sport met voorzichtigheid, en een-op-een begeleiding. We zijn begonnen met massage, schoonheidsspecialisme, re-integratie werk en kanker, yoga en af en toe creatieve activiteiten. Toen we in 2018 verhuisden, waren er vijftig activiteiten, nu zijn dat er zeventig. Sinds anderhalf jaar werken we ook met online systemen. Mensen vinden razendsnel de digitale weg naar IntermeZZo.”

Nieuw pand

Dat nieuwe pand, een voormalige kinderopvang aan de Dr. van Thienenweg, werd in 2018 betrokken. “De nieuwe locatie heeft ons heel erg geholpen. De oude was klein en hokkerig, het was eigenlijk niet meer te doen. Dan gingen de yogamatten er weer in en de meubels eruit, we waren altijd aan het slepen. We zitten nu op loopafstand van Isala, maar niet op het terrein van Isala zelf. We hebben ruimte, vanaf de tuin kijk je prachtig de natuur in. Je komt ook veel prettiger binnen. Er zijn groepen AYA’s (Adolescent and Young Adult, jongvolwassenen die de diagnose kanker krijgen, red), er zijn mannengroepen en we zijn begonnen met KindermeZZo. Als de kinderen hier zijn, zitten de ouders een deurtje verder. Die vinden dan ook weer herkenning bij elkaar. Daar zitten ook goed opgeleide vrijwilligers bij die wat sturing kunnen bieden.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Intermezzo, IPSO-centrum voor leven met en na kanker, aan de Dr. van Thienenweg. Foto: Aangeleverd

De zorg voor kinderen die opgroeien in een gezin dat met kanker te maken heeft, raakt aan Den Hollanders persoonlijke motivatie. “Ik had een drie jaar oudere zus die op 34-jarige leeftijd is overleden aan een hersentumor. Zij had kinderen van 5 en 6. We zouden zoveel hebben gehad aan KindermeZZo. Toen ik de nieuwe locatie had gezien, wilde ik meteen met KindermeZZo beginnen.”

Cirkeltje

Met Yvonne Baars als extra manager zijn we toekomstbestendig geworden. We hebben een goed bestuur waarmee we regelmatig brainstormen. Wij zijn aan het sparen voor de verhuizing na 2028. Hoogstwaarschijnlijk in de nieuwbouw naast het Ronald McDonald Huis. Maar voor mij is het goed om volgend jaar een keer afscheid te nemen. In vijftien jaar zijn we een solide, degelijke organisatie geworden die in het land ook staat. Dat is superfijn. Deze week is er een feestelijke avond als groot dank je wel aan iedereen die ons heeft geholpen om te komen waar we nu zijn. Want we hebben het met z’n allen gedaan. Voor mij voelt dat als een cirkeltje.”