Advies voor coalitie van PRO, VVD, D66, ChristenUnie en CDA in Zwolle

ZWOLLE - Verken of PRO, VVD, D66, ChristenUnie en CDA samen een coalitie kunnen vormen voor een stabiel en breed gedragen bestuur in Zwolle. Dat adviseert verkenner Jeroen Recourt aan de gemeenteraad. Een coalitie met PRO en Swollwacht komt er niet, de inhoudelijke verschillen tussen beide partijen blijken te groot.

Recourt verkende, op verzoek van PRO (waarin GroenLinks en de PvdA zijn samengegaan), en in opdracht van de gemeenteraad, de mogelijkheden voor samenwerking in een nieuwe coalitie.

De afgelopen periode sprak hij met fracties in de gemeenteraad en bouwde daarbij voort op het eerdere werk van de eerste verkenners. De gesprekken richtten zich daarom vooral op de ontstane situatie na het teruggeven van het initiatief voor coalitievorming door Swollwacht en de vraag hoe partijen verder willen. Daarbij was er, naast mogelijke coalities, ook aandacht voor vertrouwen, bestuursstijl en de verbinding met inwoners.

In de verkenning is nadrukkelijk gekeken naar een mogelijke samenwerking tussen PRO en Swollwacht, de twee grootste fracties. Daarmee werd gehoor gegeven aan een breed gedeelde wens in de raad om deze optie alsnog te verkennen.

Beide partijen hebben hierover met elkaar gesproken. Hoewel dit gesprek open en respectvol verliep, blijken de inhoudelijke verschillen op een aantal wezenlijke onderwerpen te groot om gezamenlijk een coalitie te vormen. Deze mogelijkheid is daarmee zorgvuldig verkend en afgesloten.

Na het wegvallen van deze optie komt uit de gesprekken met de fracties één coalitierichting duidelijk naar voren. De verkenner adviseert om een coalitie van PRO, VVD, D66, ChristenUnie en CDA verder te onderzoeken. Deze combinatie biedt een stabiele en ruime meerderheid en vormt een brede afspiegeling van de Zwolse samenleving. Ook wordt deze variant door meerdere fracties gezien als minder kwetsbaar dan kleinere coalities.

Voor het vervolg geeft de verkenner de betrokken partijen een aantal aandachtspunten mee. Zo adviseert hij om de start van een nieuwe coalitie te markeren met een duidelijk nieuw begin. De verkiezingsuitslag laat zien dat een deel van de inwoners zich onvoldoende herkend heeft gevoeld in de werkwijze en koers van de vorige coalitie. Zeker omdat in de nieuwe coalitie ook partijen uit de vorige coalitie een plek hebben, vraagt dit om expliciete reflectie en, waar mogelijk, een andere houding, bestuursstijl en wijze van samenwerking.

Daarom adviseert hij om, voordat de inhoudelijke onderhandelingen starten, eerst met elkaar het gesprek te voeren over de basis van de samenwerking. Daarbij gaat het om de vraag hoe partijen samen verder willen in het licht van de verkiezingsuitslag, hoe zij werken aan onderling vertrouwen en verbinding met de stad, en hoe zij omgaan met verschillen.

Ook adviseert hij te investeren in samenwerking binnen de hele raad en oppositiepartijen nadrukkelijk te betrekken bij belangrijke thema’s en besluitvorming. Daarbij adviseert hij te werken met een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Dat geeft richting, maar laat ook ruimte voor inbreng van de gemeenteraad en de samenleving gedurende de bestuursperiode.

Daarnaast pleit de verkenner ervoor om inwoners en maatschappelijke partners al tijdens de formatie te betrekken, bijvoorbeeld door gesprekken in de wijken te organiseren. Daarmee kunnen signalen uit de stad worden opgehaald.

Verder vraagt hij aandacht voor participatie en communicatie. Duidelijkheid over hoe besluiten tot stand komen en welke keuzes worden gemaakt, is essentieel voor het vertrouwen van inwoners.

Tot slot wijst hij op de financiële situatie van de gemeente. Hoewel Zwolle er financieel relatief gezond voor staat, is er de komende jaren weinig structurele ruimte. Dat betekent dat de nieuwe coalitie duidelijke keuzes moet maken en daar transparant over moet zijn.

Met dit advies rondt de verkenner zijn opdracht af. Het advies wordt donderdag om 19.30 uur besproken in een openbaar gesprek in de gemeenteraad. Jeroen Recourt is graag bereid om de volgende fase te begeleiden en hij spreekt de hoop uit dat er met ieders medewerking voor de zomer een coalitieakkoord ligt.

“Er ligt een duidelijke basis om samen verantwoordelijkheid te nemen voor de stad”, aldus Recourt. “De komende fase vraagt om zorgvuldige samenwerking en heldere keuzes, met oog voor vertrouwen en verbinding met de stad. Dat biedt ruimte om te werken aan een stabiel en breed gedragen bestuur.”