Station krijgt nieuwe entree aan kant van het centrum

ZWOLLE - Het station van Zwolle krijgt een nieuwe entree die beter aansluit bij de reizigerstunnel. “De tunnel ligt niet op de meest logische plek”, legt architect Jan Nauta van Studio Nauta uit. “Als je op het Stationsplein bent, heb je de neiging om naar het hart van het monumentale stationsgebouw te lopen. We zochten een baken voor reizigers zodat ze als vanzelfsprekend hun richting veranderen.”

(door Joop de Haan)

Het inpassen in de stedelijke omgeving was een van de eisen die de NS, ProRail, de Provincie Overijssel en de Gemeente Zwolle hebben gesteld aan het ontwerp. De betrokkenen presenteerden de plannen op de plek waar de nieuwbouw komt: daar waar de reizigers uit de stationstunnel omhoogkomen. 

De ronde vorm van wat de Stadslantaarn gaat heten, komt uit de omgeving. “Het betongewelf van de monumentale perronkap en de ronde vorm van de Nieuwe Buitensociëteit. Maar ook de uitbreiding van Museum De Fundatie, daar knipogen we naar. We wilden een vorm die niet zou concurreren met het prachtige, monumentale stationsgebouw. Aan de ene kant zochten we toenadering tot dat gebouw door kleurgebruik maar we wilden aan de andere kant geen concurrerende vorm. En zo kwam het ronde al snel naar voren.”

Voor de bouw worden natuurlijke materialen en constructiedelen van de huidige kap gebruikt, het zogenoemde biobased bouwen. Nauta: “Het staal en de liggers gaan we gebruiken voor de nieuwe perronoverkappingen. De gevelbekleding van het huidige dak wordt gebruikt om de houten constructie van de nieuwe hal op een duurzame wijze in te pakken.”

Het glas van de winkelpandjes die er nu nog staan, wordt gebruikt voor de ronde vormen van de Stadslantaarn. “Dat gaat als het donker is een bijzonder lichteffect geven.” In het midden komt een open plek. “Daar kan een boom doorheen groeien die in de volle grond kan staan. Dat heeft te maken met hittestress, als er nattigheid op perronniveau is, zorgt dat voor verkoeling.”

Er komen ook perronoverkappingen bij de sporen die het dichtst tegen de Oosterlaan liggen en nu geen overkapping hebben. Deze sporen worden vooral gebruikt door de regionale spoorlijnen van Keolis en Arriva. Martijn Dadema, gedeputeerde van de provincie Overijssel en verantwoordelijk voor het regionale vervoer is daar blij mee. “Die perrons hangen er nu gevoelsmatig een beetje bij en worden straks meer onderdeel van het station. De bovenkant van de overkapping krijgt zonnepanelen en een groen dak. Het hele station is klimaatadaptief en dat vinden we heel belangrijk. “

De duurzaamheid is iets waar de gemeente ook blij mee is. Zwolle heeft de ambitie om het groenste station van het land te worden. “In al onze ruimtelijke plannen willen we ons voorbereiden op de komende decennia”, zegt wethouder Gerdien Rots. “We zetten een volgende stap in de ontwikkeling van het station. Het Stationsplein is al klimaatadaptief en de passerelle straks ook.”

Ze is blij met het ontwerp. “Het is een schitterend voorbeeld van houtbouw. Als je kijkt hoe het nu is op deze plek, de wind waait er doorheen en het is grauw. Straks hebben we een vestibule-achtige ruimte waar licht schitterend naar binnenvalt. Het geeft intimiteit waardoor je aangenaam aankomt en vertrekt.”

Jildou van der Sluis, directeur ontwikkeling van NS, denkt dat ook, en noemt de nieuwbouw “een mooi ontvangstdomein”. Ze roemt de Zwolse aanpak om het station in fases te verbeteren: de tunnel, dan het plein met fietsenkelder, de zuidkant van het station, straks de passerelle. “Normaal bouwen we in één klap een station, maar Zwolle doet het stap voor stap. Zo zorgt Zwolle ervoor dat er een compact station komt te staan dat steeds een beetje mooier wordt.”

Het huidige inschrijfontwerp wordt in stappen uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Daarna kan halverwege 2026 een aannemer gecontracteerd worden. De bouw start medio 2027. De nieuwe entree en de perronkappen zijn uiterlijk gereed in 2030.