Het Nederlands Bach Consort laat met twee concerten in de Makersfabriek de aarde spreken

ZWOLLE - Het Nederlands Bach Consort start binnenkort haar concertreeks met ‘De aarde spreekt’. Op donderdag 18 en zaterdag 20 september spelen ze om 20.00 in de Makersfabriek te Zwolle. Een adembenemende muzikale reis over het ontstaan en de ondergang van de aarde zal te horen zijn. Deze keer in samenwerking met dirigent Ed Spanjaard, die wereldwijd prachtige muziekstukken heeft gedirigeerd.

(door Ingrid Oosten)

Het vijfhonderdjaar oude stuk ‘Missa Et ecce terrae motus’, vertaald: en de aarde beefde, vormt het hart van het concert. “Kijk naar de televisie en je hoort het elke dag: de aarde beeft, letterlijk”, legt Sytse Buwalda de keuze voor het stuk uit. Hij is met Heleen Koele oprichter en artistiek leider van Het Nederlands Bach Consort. “Er zijn aardbevingen en overstromingen. Wij vragen ons soms af: hoe zou de wereld eruit zien als we in harmonie met elkaar leven en we niet meer gebruiken dan we nodig hebben.”

Het stuk wordt gezongen door twaalf zangers. Elke zanger heeft zijn eigen partij. “Dat vraagt zangtechnisch heel veel van een zanger. Net zoals wij veel van de aarde vragen.”

Tijdens het concert wordt ook een modern stuk gespeeld;  ’Plainscapes’ van Pêteris Vasks. Er wordt in dit stuk gezongen, maar zonder tekst. De hoofdrol is voor de viool weggelegd, met een samenspel met de cello. “Het publiek zal naar twee kanalen kijken. Naar een door de mens getergde aarde maar ook naar een ideaalbeeld, waarin de mens in harmonie leeft met de natuur. Met de natuur in haar eigen element, met de mens slechts als stille toeschouwer.”

Op het programma staat ook ‘Sans and Foam’ van tenor William Knight. “Buwalda. “Heleen Koele en ik hebben hem gevraagd een stuk te componeren over het ontstaan van de aarde.”

Knight heeft voor de de eerste helft (Genesis) aforismen, korte kernachtige uitspraken, over geboorte, opvoeding en waarschuwing gekozen. Het muzikale hoofdthema wordt gespeeld door de strijkinstrumenten, het gaat over water, leven en vooruitgang.

De tweede helft (Apocalyps) gaat over leegte, leven en dood en wordt gepresenteerd als waarschuwing. Knight: “Het is een gebroken muzikaal thema, een gesprek tussen viool en cello. Een enkele stem geeft commentaar op hoe de mensheid de bomen op aarde omhakt voor papier om onze leegte vast te leggen. Leven en dood vormen het begin en het einde, maar niet los van elkaar. Dit sluit het stuk af, waar het water en de zee langzaam onze voetstappen uitwissen en het leven verder gaat.”

Het Nederlands Bach Consort bestaat sinds 2021, inderdaad opgericht midden in de coronapandemie. Buwalda: “Want wie ben je nog als je niet kunt zingen? Iets wat ik 35 jaar had gedaan en waar ik plotseling noodgedwongen mee moest stoppen. Dat ene telefoontje naar Heleen heeft ons leven veranderd. Een nieuwe richting gegeven. Ik ben er heilig van overtuigd dat cultuur zal altijd blijven. Het laat zich niet verdringen en wegstoppen. Wij, mensen, zullen altijd cultuur blijven ademen.”

Kaarten voor ‘De aarde spreekt’ zijn kaarten verkrijgbaar via www.hetnederlandsbachconsort.nl voor 29,50 euro per persoon en voor mensen jonger dan 30 jaar 19,50 euro. Om met Bach te spreken: “Laat u verwonderen, want muziek is een verkwikking van de geest”.