Buurt voor buurt naar een aardgasvrij Zwolle

ZWOLLE - Met de vaststelling van het warmteprogramma en lancering van de adreschecker zet de gemeente een nieuwe stap naar het aardgasvrij maken van Zwolle. In het warmteprogramma staat met welke wijken een warmteplan wordt gemaakt om van het aardgas af te gaan en welke wijken later in beeld komen. In de adreschecker is per buurt te zien wat de plannen zijn. “Dit is de stap naar concretisering”, zegt wethouder Arjan Spaans. “Mensen weten dat we van het gas gaan, maar wanneer is hun buurt aan de beurt? Dat gaat nu beginnen.” 

Uiteindelijk moet Zwolle in 2050 van het gas af, dat is al in 2020 besloten in het klimaatakkoord. “We doen dat omdat we geen fossiele brandstoffen meer willen, we willen geen uitstoot. En we willen ook niet afhankelijk zijn van landen die ons niet gunstig gezind zijn of door gevolgen van conflicten zoals nu in Iran.”

En daarvoor zijn nieuwe stappen gezet. In het warmteprogramma staat met welke buurten de gemeente de komende tien jaar een warmteplan wil maken, en welke buurten later in beeld zijn. Ook staat er wat per wijk het meest logische alternatief is voor aardgas. Dat is voor veel Zwollenaren nog een ver-van-mijn-bed show en daarom is eerder al de campagne ‘Een stap in de groene richting’ van start gegaan. Nieuw is de adreschecker op zwolle.nl/aardgasvrij waarin je je straat in kunt voeren. “Er wordt daarna uitgelegd welke plannen er zijn in jouw buurt, welke initiatieven er al zijn en wat je zelf kunt doen aan isolatie. De site wordt steeds bijgewerkt. Niet fancy, maar functioneel. Je wordt zo stap voor stap meegenomen.”

Spaans hoopt dat mensen worden geactiveerd door energie-initiatieven in de wijk. “De gemeente zegt niet van bovenaf: zo moeten we het doen. Het komt ook van onderop door ambassadeurs die enthousiast zijn. Dat een buurman van een straat verderop tegen je zegt: ik ben al van het gas gegaan, je kunt bij mij komen kijken. In elke wijk is nu een energie-initiatief. Daarboven zit een vrijwilligersorganisatie, Platform Duurzaam Zwolle. Zij begeleiden initiatieven. We hebben het liefst dat inwoners andere inwoners helpen. Het met elkaar dingen doen is erg sterk in Zwolle, dat moet je koesteren.”

De warmteplannen worden per wijk en buurt gemaakt. “De wijken en buurten met prioriteit zijn Assendorp, Dieze, Holtenbroek, Aa-landen, Berkum, Spoolde en Schoonhorst maar het gaat per buurt. Op andere plekken gaan we de komende jaren nog de wijk in en met de mensen om tafel.”
Voor een warmteplan moet draagvlak zijn. “Er moet een absolute meerderheid zijn die het plan steunt. En de gemeenteraad moet akkoord geven, er is een toetsing per wijk. Het eerste warmteplan moet echt goed doorwrocht zijn. We zoeken bijna op straatniveau uit wat wel en niet kan.”

Als een warmteplan is vastgesteld kan de uitvoering beginnen. Daarna duurt het minimaal acht jaar voordat de buurt van het aardgas afgaat. “Dat is best snel. In begin zal het lastiger zijn dan wanneer je een paar fases verder bent. Als een straatje blijft liggen zorgen we voor maatwerk.”
De plannen liggen niet vast maar zijn aanpasbaar. “Om de vijf jaar gaan we plannen herzien. In uitvoering gaan we per buurt kijken. We kijken waar een warmtebron is, waar je bijvoorbeeld een warmtenet kunt aanleggen. Of dat er al een initiatief is. Het kan ook dat je buurt over tien jaar pas aan de beurt is. Essentieel is dat we geen vergeten buurten krijgen. Daarom hebben we die campagne met grote billboards en filmpjes op social media. Zodat mensen zich bewust worden van wat ze zelf kunnen doen voordat we met het warmteplan voor hun buurt komen.”

Dat zelf doen gaat vooral over isolatie. Het subsidiëren daarvan is in 2022 begonnen met de regeling Warm Thuis. “In het begin was er subsidie voor inkomens tot 130 procent van het minimum. Er kwam gratis een energiecoach op bezoek en mensen kregen subsidie voor kleine maatregelen, zoals radiatorfolie en tochtstrips.” In 2024 is het percentage nog eens opgehoogd naar 150 procent voor eigenaren van koopwoningen. “Ook is er een subsidieregeling gekomen voor Verenigingen Van Eigenaren, want die dreigden een beetje tussen wal schip te vallen.”

Begin februari is de gemeente begonnen met een voorschietfonds voor energiebesparende maatregelen. “Met de energiecoach wordt gekeken welke subsidies beschikbaar zijn, bijvoorbeeld voor dubbelglas en dakisolatie. Die kosten hoef je niet voor te schieten. De aannemer dient de rekening rechtstreeks bij gemeente in en krijgt zijn geld. We willen mensen maximaal ontzorgen.”

Spaans begrijpt dat energietransitie gevoelig ligt. “Het is complex, het raakt mensen. Warmte is van essentieel belang. Mensen maken zich misschien zorgen of ze de energierekening straks wel kunnen betalen. Daarom zijn we blij met bewonersinitiatieven. Want er kan hartstikke veel, er is geld en begeleiding. Je wordt niet aan je lot overgelaten.”
Maar benadrukt hij ook: “We gaan je niet dwingen, we bieden een alternatief. Fossiele brandstof is eindig en aan het einde van de rit moeten en zijn we er allemaal vanaf. Daar moet je je bewust van zijn. Het mooie van het programma is, we komen bij je op bezoek, we helpen je, we zetten er geld en capaciteit op en ondersteunen je met subsidies. Grijp je kans, dat is jouw verantwoordelijkheid.”

Meer info: https://www.zwolle.nl/aardgasvrij