Zaterdag 3 oktober, Dag van de Bruine Kroeg

BINNENSTAD/DIEZERPOORT - In Zwolle waren er vroeger veel: de ‘bruine kroegen’. De naam ontleend aan het vaak donkere interieur. Gevormd door bruin hout en, toen nog, door rook van sigaretten en sigaren. Er heerst een huiselijke sfeer, het is een echte ontmoetingsplek.

(door Sander Dol)

Vaak van oudsher ontstaan in de voorkamer van een woning in de wijk en langzaamaan door ontwikkelt tot echt café of kroeg. Maar soms ook nog de genen in zich hebbende van een oude herberg. Zwolle kende er vroeger velen: café van Tongeren, café De Kip, café Neuf, café De Zon, Het witte Paard, het Zwarte paard, Café Bosch, De Stoof en nog veel meer. Allemaal met een enorme geschiedenis en soms het nostalgisch gevoel van weleer.

Dag van de Bruine Kroeg

De Dag van de Bruine Kroeg is in 2021 ontstaan in Amsterdam als een initiatief van kroegliefhebbers. Ze wilden aandacht vragen voor het traditionele café door persmomenten en om nieuwe bezoekers naar het café te brengen. Het is geen commercieel evenement, maar een dag om aandacht te vragen voor een plek die soms al eeuwen of vele decennia bestaat. Het groeide uit tot een landelijke fenomeen. Met in vele steden hun eigen ambassadeur, die voor de ‘viering’ in de betreffende stad twee of drie kroegen of cafés selecteert om deze in het ‘bruine zonnetje’ te zetten.

Zwolle

In Zwolle is de Ambassadeur van de bruine kroeg, Matthijs Deelen. Zelf natuurlijk een groot liefhebber van het café en de kroeg. In Zwolle schijnt de bruine zon dit jaar op twee kroegen en één café. Het onderscheid komen we straks nog op. De drie cafés die stralen op deze feestdag zijn ’t Kroegje, De Tagrijn en Café Stroomberg.

Maar dat deze kroegen een dag extra stralen laat onverlet dat er natuurlijk ook nog andere geweldige bruine kroegen zijn in Zwolle: Café de Kleine (vroeger Lunchroom Halfwerk), café De Pul, Hessel, ’t Swolsch café, De Hetebrij, Café de Gezelligheid en ‘ t Proeflokaal. Maar ook café Zuijdt en café Reuz (de laatste twee zijn wat nieuwer in het kader van dit artikel maar ook zeer vermeldenswaard.

De Tagrijn

Café De Tagrijn is een no-nonsense, ouderwetse en gezellige bruine kroeg. Binnen hangt een warme sfeer met veel hout, een centrale bar en allerlei karakteristieke details, zoals zelfgemaakte kaarsenhouders, gouden tapkranen en zelfgemaakte bierbordjes. Ondanks dat de Tagrijn in 2020 volledig is afgebrand, voelt het binnen alsof de kroeg er al honderd jaar staat. Buiten heeft de Tagrijn bovendien één van de mooiste terrassen van Zwolle, direct aan het water en met de hele avond zon. Het café bevindt zich aan de Buitenkant 8.

Fedde Bakker is eigenlijk iedere dag achter de bar te vinden. Hij is enorm gedreven en draait zijn hand niet om voor zowel de bar als de keuken. Daarnaast verzorgt hij in het naastgelegen proeflokaal regelmatig proeverijen, onder andere met whisky en jenever. Fedde kent zijn gasten bij naam, maakt met iedereen een praatje en is ook nauw betrokken bij zijn personeel. Hij is daarmee niet alleen het gezicht van de kroeg, maar echt de gastheer die ervoor zorgt dat iedereen zich thuis voelt.

De kroeg vervult meerdere functies. Zoals eerder genoemd, kunnen gasten er terecht voor verschillende proeverijen, maar de Tagrijn is veel meer dan dat. Hoewel de kroeg aan de rand van de binnenstad ligt, is het verrassend genoeg nog altijd een echte buurtkroeg met een belangrijke functie voor de omgeving. Mensen uit de buurt kennen elkaar, kijken naar elkaar om en weten elkaar hier te vinden.

Sinds de opening in 1976 is De Tagrijn een plek waar gastvrijheid en persoonlijk contact centraal staan. Het is enorm knap dat zelfs na de grote brand in 2020 deze tradities zijn behouden gebleven. Het café blijft een plek waar oude gewoontes en nieuwe generaties samenkomen. Juist die combinatie van historie, gastvrijheid en verbondenheid maakt De Tagrijn tot een echte traditionele bruine kroeg.

Stroomberg

Café Stroomberg is groot, maar toch voelt het knus en ouderwets, met veel karakter en details die door de jaren heen bewaard zijn gebleven. Denk aan vooroorlogse glas in lood ramen, spreuken aan de muur, een schouw en een klassieke kleine bar die duidelijk laat zien dat hier al generaties lang mensen over de vloer komen. Zodra er wat kapot gaat, zorgen ze dat ze het bijna identiek vervangen.

De kleine, authentieke slijterij naast het café voelt bijna als een klein museum: compact, sfeervol en gevuld met flessen en herinneringen aan een lange geschiedenis. Stroomberg is geen café dat een bepaalde stijl probeert na te bootsen, maar als een plek waar de geschiedenis nog iedere dag onderdeel is van het interieur.

Lianne Mensink is een kastelein met hart voor de zaak én voor haar gasten. Vanuit haar achtergrond als verpleegkundige weet ze als geen ander met aandacht, liefde en respect met iedereen om te gaan. Ze heeft oog voor het welzijn van haar gasten en vindt het belangrijk dat mensen bij Stroomberg vooral komen om te genieten, elkaar te ontmoeten en zich thuis te voelen. Ondanks het grote vaste klantenbestand kent Lianne veel gasten bij naam en weet ze precies wat ze graag drinken. Haar man Jan-Hein, opgegroeid in het café, is vinoloog, whiskykenner en runt de slijterij.

Stroomberg is een café waar mensen uit alle hoeken van Zwolle samenkomen. Iedere dag zitten er bij de opening al gasten aan de koffie, waarbij de actualiteit en de wereldproblematiek uitgebreid worden besproken en opgelost. Ook is er een biljart, spelletjes en gokkasten. Zo is het een plek voor iedereen, maar wel met oog voor iedereen.

Café Stroomberg is in 1861 (Brink 1) begonnen als oud Zwols familiebedrijf (een schipperscafé) dat begon als een winkelhuis met een vergunning om sterke drank te verkopen, waarbij de voorkamer als huiskamercafé werd gebruikt. In 1937 kwam er een slijterij bij. Sinds halverwege de jaren vijftig is Stroomberg in handen van de familie Mensink en wordt de onderneming inmiddels gerund door de derde generatie, Jan-Hein en zijn vrouw Lianne.

Door voormalig uitbaatster Greet Mensink is het er bij Lianne ‘ingepeperd’ dat Stroomberg een café is en geen kroeg. Bij ‘het café Stroomberg’, is het wat ruimer en lichter en dan een ‘kroeg’, lees je ook een krantje, neem je een kopje koffie of thee, eet je een tosti of een gehakballetje en natuurlijk bij de borrel een bitterballetje.

’t Kroegje

’t Kroegje bestaat waarschijnlijk al sinds 1903 en wordt daarmee genoemd als één van de oudste cafés van de stad. Het café zit aan de Steenstraat 9 en profileert zich als een traditioneel bruin café met een oud authentiek interieur. Maar we weten ook dat de lambrisering in het café uit Café de Herberg uit de Voorstraat kwam. Het café heeft met recht een klassieke bruine kroegsfeer. Achterin het café bevindt zich ‘de verborgen schatkamer’ met vijftig ‘kluisjes’ voor vijftig bijzondere whiskyflessen die door de leden van de whiskyclub met regelmaat besproken en geproefd worden.

Bij ’t Kroegje (voorheen café Lagerwaard) achter de toog stonden legendarische kasteleins als Herman Kamphuis, Klaas en Ria Snel, opgevolgd door Adwin en Rens Ester, maar nu wordt het café al weer vele jaren gerund door Sylvia van Raay met creatieve en inspirerende rechterhand Bob Hoogstra.

Het café en gezellig klein gevelterras staan bol van de activiteiten variërend van Klaverjassen en Pubquiz tot themadiners en wandeltochten. In het café vindt je nog echte oude Zwollenaren van weleer die ook nog het Zwols dialect af en toe heerlijk door het café laten klinken. De sociale activiteiten leiden soms ook tot bijzondere ‘subculturen’ zoals de oprichting van bijvoorbeeld de EZBC (Eerste Zwolse Brommer Club). En zoals gezegd de Royal Whiskyclub.

Dus

Dus 3 oktober allemaal naar de bruine kroegen van Zwolle!