Luisteren, maar ook kijken tijdens Beiaardfestival

ZWOLLE - Aankomend weekend, van donderdag 10 tot en met zaterdag 12 oktober, viert Zwolle het Beiaardfestival. Een festival waar de klokken van de Peperbus zullen luiden, maar ook het concertcarillon (een mobiele beiaard). Het carillon klonk voor het eerst bij de opening van de oude IJsselbrug op 15 januari 1930. In 2004 werd tijdens de restauratie van de Peperbus het aantal klokken uitgebreid, waardoor de huidige stadsbeiaardier Martien van der Knijff 51 klokken tot zijn beschikking heeft om op te spelen.

(door Ingrid Oosten)

Op donderdag 10 oktober zal Wim Ruitenbeek in de museumtuin van stadsmuseum Anno om 19.30 een achttal stukken spelen die samen zijn gevat als: ‘Er vallen stukken’. Hij zal beginnen met het ‘Stadslied: Zwolle voor jou en mij’, gecomponeerd door Toon Hagen, het stuk waar ook de Dag van de Componist mee begon. Daarnaast zal hij stukken spelen die gecomponeerd zijn door Alex Manassen, Nikos Kokolakis en de Zwolse Annette Kruisbrink. Ook zal ‘Het Carillon’ van Arend Gerds klinken, een muziekstuk op een tekst van Ida Gerhardt. Een fragment uit het gedicht:
Want boven in de klokketoren / na ’t donker-bronzen urenslaan / ving, over heel de stad te horen, de beiaardier te spelen aan.

Vrijdag 11 oktober wordt volgens waarnemend voorzitter van de Zwolse Beiaardstichting Alex Manassen “zoiets bijzonders”. Dan zal om 19:30 de museumtuin hopelijk weer vollopen met mensen die gaan kijken en luisteren naar ‘De beiaard plus theater en elektronica’.

Compositiestudent Joram van Duijn is een techneut en daarmee een componist van deze tijd. Manassen: “Een eeuwenoud instrument wordt vrijdag met de media van nu gecombineerd. Het publiek wordt dan ook gevraagd om zijn mobiel wel mee te nemen en ook aan te zetten. Tijdens het concert kunnen ze dan naar de website helm303.nl en daarmee heeft het publiek invloed op wat we horen. Ze kunnen met elkaar chatten en liken, maar ze kunnen ook vragen of het stuk sneller of zachter gespeeld kan worden. Het duurt ongeveer twintig minuten, maar het zal dan ook nooit hetzelfde zijn.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Joram van Duijn. Foto: Aangeleverd

Omdat elke uitvoering van de compositie uniek is wordt het stuk op deze eerste première-avond tweemaal gespeeld. De beide versies zijn ingebed in de driedelige Sonate voor beiaard van Stephen Rush. De Belgische Jasper Depraetere bespeelt die avond de mobiele beiaard. Depraetere: “Het is mijn wens om de klokken telkens opnieuw tot leven te wekken door een gevarieerd repertoire en een verhalend en dynamisch spel aan te bieden.”

Manassen: “Normaal zie je de beiaardier niet, dat maakt het vaag en afstandelijk, omdat hij hoog en droog in de toren zit. Maar nu komt het dichterbij, door het mobiele carillon, waardoor iedereen ernaar kan luisteren, maar het ook kan zien, waardoor we hopen dat we de afstand verkleinen.”

Dat geldt ook op zaterdag 12 oktober. Via een beeldverbinding kunnen de mensen in de museumtuin dan zien wat er hoog in de toren gebeurt. Om 11.00 uur zal Marten van den Bijlaard vanaf de Peperbus te horen zijn. In de museumtuin zal een tent staan, zodat mensen daar droog gezeten kunnen luisteren. Er is voor die plek gekozen omdat het de beste plek in Zwolle is om de Peperbus te horen.

Manassen: “Veel muziekstukken die beiaards spelen, zijn bewerkte stukken die oorspronkelijk voor het orgel zijn gecomponeerd. Deze ochtend zal de percussieve kant van het carillon worden belicht, daarom is er gekozen voor de muziek van Geert D’hollander.”
Om 15.00 uur zal de 20 jaar jonge beiaardier Casper Struijk vijf verschillende werken ten gehore brengen. Het laatste stuk dat hij speelt is speciaal in het programma opgenomen om het Common Ground Festival in te luiden.

Manassen: “We hebben geprobeerd een zeer divers programma neer te zetten, aantrekkelijk voor jong en oud. Daarom zijn alle concerten ook gratis te bezoeken en is reserveren niet nodig. De klokken worden niet alleen geluid bij het overlijden van een belangrijk iemand, zodat een grote groep mensen daarop geattendeerd kan worden. Maar het is ook het fantastische instrument waarop jouw lievelingsliedje voor je verjaardag te horen is, als je dat aanvraagt. Het carillon is een luidinstrument, maar het is ook een concertinstrument. Het is bovendien ook cultureel erfgoed en laten we daar komend weekend volop van aandacht aan geven.”