Boeren in omgeving ongerust over mogelijke verdieping Bomhofsplas: ‘waterpeil is al gestegen’

ZWOLLE - De Bomhofsplas wordt vermoedelijk verdiept vanaf 2028. En dat zint boeren in de omgeving niet, laten ze weten via zegsman Romke van Dijken. Er zou eerst meer onderzoek moeten plaatsvinden voordat daar een beslissing over kan komen, vinden ze.

In de omgeving liggen de Vecht (het hoogst), een waterinlaat langs de Doornweg (iets lager) en de Bomhofsplas (nog lager) en de polder (het laagst). Die waterpeilen schommelen over het algemeen tussen zomer- en winterpeil, maar de plas niet.

Die is ontstaan door zandzuiging, waarvoor in eerste instantie tot 2018 een vergunning was verleend. Die vergunning is later verlengd en in 2018 kwamen er zonnepanelen op de plas te liggen. Sindsdien is het grondwaterpeil in de buurt gestegen, laten de boeren zien met peilresultaten.

En dat baart hen zorgen. “We zijn bang dat het nog meer verandert als de plas verder verdiept wordt”, zeggen ze via Van Dijken. “Het waterpeil is de laatste jaren al steeds verder gestegen, ondanks de droge zomers.”

En dat heeft verstrekkende gevolgen. Zo zijn de mestkelders niet berekend op de hogere grondwaterstanden. En dat kan voor scheuren zorgen. Zo kreeg een van de boeren te maken met extra voorschriften bij de aanvraag voor het bouwen van een nieuwe stal, vanwege de grondwaterstand.

Die voorschriften voor de waterstand zijn niet toegepast op de bestaande mestkelders, leggen ze uit. “En als er dan scheuren ontstaan en er komt mest in het grondwater, heb je een milieudelict”, legt Van Dijken uit.

“Als de plas nu nog een stuk dieper wordt, wat dan? De grond wordt natter, je kunt minder goed weiden met de koeien. En nat land trekt ganzen aan. Die versmeren de hele boel.” Ook verliezen de buren daardoor een stuk van de eerste snede vers gras, die extra eiwit bevat.

De boeren willen niet met modder gooien, leggen ze uit. “Maar we willen wel een nulpuntbepaling van alle verantwoordelijke partijen. Zodat toekomstige schade kan verhaald worden. Zolang dat niet helder is, willen wij dat de plas niet verdiept wordt.”

Als het vergunningentraject verlopen is en alles klaar is voor de verdieping, kan er geen schade verhaald worden op de ondernemer achter de zandwinning, merkt een van hen op. “Dat kan alleen bij de overheden die de vergunning verlenen. Maar dat zijn onze eigen belastingcenten. Gevoelsmatig zeggen we dan: bij de plas worden de euro’s verdiend, daar moet het vandaan komen.” Het contact met het zandwinningsbedrijf is overigens goed, vertellen ze. “Ze werken netjes mee.” Wel had het onderzoek, voorafgaand aan de aanvraag van de verdieping, uitvoeriger gekund volgens de boeren.

Ook het waterschap heeft daar steken laten vallen, als het aan hen ligt. “Zij hebben al een positief advies afgegeven. Maar naar aanleiding van ons gezanik komt er nu een breder onderzoek. Dat is het paard achter de wagen spannen.”

Het waterschap zegt in een reactie op de hoogte te zijn van de zorgen die agrariërs hebben. “We nemen die serieus. Het is een bijzonder gebied waar sprake is van laaggelegen veenweide met regionale waterdruk van meerdere kanten.” Op dit moment is het waterschap in gesprek met hen, zegt een woordvoerder. “Naar aanleiding van deze gesprekken doen we aanvullend onderzoek naar trends in de grondwaterstanden in het gebied. Dat onderzoek staat los van de huidige vergunningaanvraag.”

Het zandwinningsbedrijf heeft onderzoek laten doen naar de effecten van de verdieping. “Op basis van dat onderzoek worden geen effecten op de grondwaterstanden in de omgeving verwacht. Het waterschap heeft de vergunning beoordeeld en op basis daarvan geen negatief advies uitgebracht aan de provincie”, aldus de woordvoerder van het waterschap.

De boeren hebben zich verenigd in een groep van ruim zeven omwonenden. Ze zijn nog op zoek naar meer mensen die met hen mee willen denken. Die kunnen zich melden via rmkvan@gmail.com.