Rondje Zomerkermis Zwolle: ‘de steile wand, de boksring, dat waren nog eens attracties’

“Kermis is in Zwolle een traditie, al vele jaren. De stad staat ook bekend als kermisstad en werd zelfs, volgens mij ergens in de jaren 90 betiteld als de mooiste kermisstad van Nederland. Een predicaat waar wij trots op mogen zijn.” Dat zegt Zwollenaar Paul Benning, kermisfreak, een jaar geleden tijdens een gesprek met Rondje Swolle. Vrijdag 8 augustus aanstaande draait de Zwolse zomerkermis weer tien dagen lang op volle toeren in park de Wezenlanden. Op het terras van stadscafé Stroomberg vertelt Benning over zijn kermisjeugd. Kunt u het zich herinneren, de bokstent of de steile wand?

(door Peter de Jong)

Zwolle telt jaarlijks twee kermissen: de voorjaarskermis op de Turfmarkt en de traditionele zomerkermis die vanuit de binnenstad vijf jaar geleden naar park de Wezenlanden werd verhuisd. De kermis raakt bij Benning diepe gevoelens. Jarenlang was hij de man achter de Zwolse kermis, zowel in de binnenstad als op de Turfmarkt. 

Toen de voorjaarskermis nog op het terrein naast Urbana werd gehouden – Benning vertelt over zijn tienerjaren – kan hij zich maar al te goed attracties als de bokstent en de zweefmolen herinneren. “Het allerleukste aan die kermis vond ik de karretjes waar je zelf aan de touwen moest trekken om op die manier je snelheid al draaiend te verhogen. Met als gevolg dat je jouw voorganger kon aantikken. Zo had je ook de rups waar verliefde stelletjes graag gebruik van maakten. En natuurlijk de boksring waar Zwolse amateurboksers het mochten opnemen tegen kermis profs. Dan had je ook nog de houten steile wand, een spektakel van jewelste waar twee motorrijders elkaar met hoge snelheid kruisten. Het zijn nu nostalgische attracties geworden.” 

“De kermis draaide in die tijd veel minder op elektriciteit. Toch zijn er hedentendage een aantal kermissen die alleen met nostalgische attracties georganiseerd worden. Een paar jaar geleden, vlak na de corona, hebben Cees van der Wal en ik geprobeerd om zo’n nostalgische kermis naar Zwolle te halen. Zelfs met de steile wand erbij. Helaas ging dat op het allerlaatste moment niet door. Een aantal omwonenden van het Maagjesbolwerk vreesden overlast terwijl de gemeente de gewenste stroom niet kon leveren. Het meest spectaculaire met motoren in Zwolle wat ik mij kan herinneren, waren de rijders die op een staaldraadkabel vanaf het stadhuis omhoog reden naar de Peperbus.” 

“Op de Turfmarkt kermis hebben wij in 2006 ook een keer gewerkt met een staaldraadkabel met daaronder een stoeltje. Kon je zwevend de kermis bekijken die toen door wethouder Gerard van Dooremolen met naast hem Sander Dol werd geopend. In mijn archief heb ik nog een foto van dat stel.”

Zomerkermis

Over de zomerkermis in park de Wezenlanden blijft Benning enigszins sceptisch. De omheining met hekken vindt hij niet bepaald gastvrij. “In Tilburg, waar de grootste kermis van Europa momenteel draait, zijn helemaal geen hekken. En die kermis draait gewoon in de binnenstad”, zegt Benning. 

“Als er groepen zijn die de zaak willen verzieken, zoals destijds in Amsterdam Osdorp, houden hekken hen echt niet tegen. De kermis in park de Wezenlanden heeft voor mij nog steeds niet de uitstraling van de kermis in de binnenstad. Daarnaast vraag ik mij ook af in hoeverre de politiek zich bemoeit met het gemeentelijk beleid ten aanzien van de gemeente als organisator van de zomerkermis. De pachtopbrengst van de afgelopen jaren geven een beeld dat er nog steeds geld bij moet ten opzichte van de totale begroting. In mijn periode draaiden wij met een kleine tachtig attracties. Van het geld dat wij hiermee genereerden ging een deel naar het Straatfestival, ballonfiësta, de paardendagen, het standwerkersconcours en de Ster van Zwolle. Behoudens het Straatfestival en de Ster van Zwolle zijn al die evenementen verdwenen. Dood en doodzonde.”