Zwolle en zijn koloniale geschiedenis 5: de Korte Kamperstraat 10

In een reeks van vijf gebouwen gaan we deze zomer door de koloniale geschiedenis van Zwolle. Zwolle staat niet bekend om haar koloniale verleden, toch zijn er nog sporen uit die tijd terug te vinden op hedendaagse gebouwen. Elly Touwen-Bouwsma is onze gids. Zij is historisch antropoloog en medeoprichtster van de website www.koloniaalerfgoedtevoet.nl. In dit vijfde en tevens laatste deel gaan we naar de Korte Kamperstraat 10.

(Door Ingrid Oosten)

Op 27 oktober 1737 werd in het Utrechtse Werkhoven Jacob Pieter van Braam geboren. Al op jonge leeftijd trad hij als adelborst (een titel voor een jongen uit een adellijke familie die is toegelaten tot de officiersopleiding bij de marine) in dienst bij de Admiraliteit van Amsterdam, de grootste van de vijf admiraliteiten marines ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Het fregat Huys in‘t Bosch waarop Van Braam in 1751 voer, strandde als gevolg van een hevige storm op de Marokkaanse kust. Van de 132 man bemanning wisten er op vijf na het strand te bereiken, maar ze werden door de plaatselijke bevolking beroofd en meegevoerd. De mannen die te zwak waren om te lopen werden doodgeslagen.

De rest werd gevangen genomen door Berbers, Noord-Afrikaanse zeerovers die vooral in de 17de eeuw bekend stonden als de schrik van de Middellandse Zee. Ook Van Braam wordt, zoals indertijd vele honderden zeelieden, tot slaaf gemaakt.Pas een klein jaar later, in november 1752, werd Van Braam samen met anderen na betaling van losgeld vrijgelaten.

In 1764 ging Van Braam weg bij de marine om als kapitein in dienst te treden van de VOC. Deze beslissing had ongetwijfeld ook te maken het financiële voordeel dat in koloniën te behalen viel. De VOC ( Vereenigde Oost-Indische Compagnie) vervoerde vooral goederen, kruiden en specerijen. Ze hadden wel slaven, die ze gebruikten als hun persoonlijke bedienden,(maar hun corebusiness was niet de handel in slaven). De WIC ( West Indische Compagnie) vervoerde wel slaven vanuit Afrika naar allerlei koloniën. Ooit zelf slaafgemaakt kocht en verkocht Van Braam slaven voor eigen gewin.

In 1786 keerde hij terug naar Nederland en trad weer in dienst bij de Admiraliteit. In 1972 werd hij aangesteld als viceadmiraal. Toen hij stopte met varen liet hij een woonhuis verbouwen aan de Korte Kamperstraat 10 tot een waar paleis. Hij koos voor Zwolle omdat zijn familie uit deze omstreken afkomstig was. Vanaf 1788 woonde hij in het huis. Hij bleef er tot de zomer van 1803 wonen, toen hij op 65-jarige leeftijd overleed. Boven de deur van het huis valt nog altijd te lezen dat hier eens een admiraal woonde.

Hiermee eindigt de reis van de vijf gebouwen door Zwolle. Wie meer wil weten over Zwolle en zijn slavernijverleden, kan meer informatie vinden in het boek ‘Overijssel & slavernij’ en de gratis wandeling van zestien kilometer die te vinden is op de website www.koloniaalerfgoedtevoet.nl met als titel ‘Koloniale wandeling Zwolle: Handelaren, bestuurders en slavenhouders’.