Rondje Extra: Stefan Meekers zoeken naar oorlogsgraven, tot diep in de nacht

Aan de vooravond van 4 en 5 mei kijkt Rondje Swolle met Stefan Meekers terug op de afgelopen periode die hij samen met Daniel Aimé, de zoon van de Zwolse bevrijder Leo Major, doorbracht. Een gesprek over de geschiedenis, het vinden van oorlogsgraven en natuurlijk vrijheid en het Bevrijdingsfestival Overijssel (BFO). Wat dat laatste betreft, een mooi concept zegt Meekers om er direct een ‘maartje’ aan te verbinden.

(door Peter de Jong)

Het begin. Meekers zoekt naar zijn stamboom en komt zelfs tot het jaartal 1581. “Mijn interesse is eigenlijk gekomen doordat ik erachter kwam dat er een oorlogsgraf van ene Meekers in Zwolle is. Dan ga je zoeken en blijkt dat het om een neef van mijn opa gaat. Die ligt op begraafplaats Bergklooster. Door verder te zoeken vind ik veel nieuwe dingen. Ook zocht ik in oude kranten en geboortekaartjes. Blijkt dat het huwelijk van mijn opa en oma destijds in de krant stond. Zo vind je van alles. Geweldig, toch! Ik vind dat het mooiste wat er is, maar het werkt ook verslavend. Soms ben ik tot diep in de nacht bezig. Zegt mijn vrouw: wat denk je ervan om 4.00 uur in de nacht? Maar ja, dan wil ik nog snel even een klein dingetje uitzoeken. Zo ben ik ook met die oorlogsgraven begonnen.”

Oorlogsgraven. “Mijn opa moest in de oorlog, het jaar 1942, voor de Duitsers arbeid verrichten. Dat wilde hij dus helemaal niet. Hij woonde in Zwolle en moest bij Arnhem de grens over naar die werkplek in Duitsland. Daar kwam kleding van gesneuvelde Duitse soldaten dat vermaakt moest worden tot isolatie voor vliegtuigen. Mijn opa werkte aan een machine met twee tandwielen. Als je je vinger daarin stak, kon je niet meer werken en mocht je naar huis. Maar dat durfde mijn opa niet. Later mocht hij een keertje naar huis en is toen ondergedoken. Mijn opa heeft de oorlog overleefd maar vertelde daar later weinig over. Alleen rond de jaarwisseling werd hij heel onrustig. Dat was ook rond 4 en 5 mei, dan was die een beetje van zijn à propos. Dat maakte altijd indruk op mij. Totdat ik een keer met hem ging vissen waar Terrra Nautic is. Daarachter liggen een paar losse vijvers, eigendom van de familie waar mijn opa destijds was ondergedoken. Dan praat je meer met elkaar. Een keer op de terugweg kwam ik bij Kranenburg en zag al die oorlogsgraven daar. Dat vond ik heel interessant. Met name wie daar lagen, wie ze zijn.”

Zijn interesse voor de Zwolse geschiedenis neemt alleen maar toe. In de twee weken voorafgaand aan de Zwolse Bevrijdingsdag (14 april) schrijft Meekers ieder jaar gedurende twee weken een verhaal over een omgekomen Zwolse persoon uit de oorlog. Hij publiceert zijn verhalen op Facebook en bereikt daarmee een groot publiek. “Zo kwam ik ooit het verhaal van de Zwolse bevrijder Leo Major tegen. De held van Zwolle, al schietend heeft hij de stad bevrijd. Is dat zo? Uit de landboeken van de regimenten kom ik echter nergens iets over een schietende Major tegen.”

“Via Facebook kwam ik in contact met Daniel Aimé, de zoon van Leo Major”, zegt Meekers. Dat contact wordt zo intensief dat originele medailles van Leo Major aan Meekers worden geschonken. Laatst zat Meekers in de podcast van PEC Zwolle. Compleet met de originele helm van Major. “Zo gaaf, hij droeg die helm nooit, hij had altijd zijn baret op want Leo, hij was sluipschutter, vond die helm niet lekker zitten. Die helm, dat maakt het voor mij wel af.”

Met een doneeractie weet Meekers dit jaar Daniel Aimé en zijn vrouw naar Zwolle te halen waar het stel vijf dagen verblijft. “Ontzettend mooi, heel druk maar na die dagen was ik echt helemaal bekaf en gesloopt. Maar ik kijk met een voldaan gevoel terug op die dagen, dat het allemaal is gelukt. Ook burgemeester Snijders heb ik die dagen beter leren kennen. Waar hij was, waren wij ook en dan leer je Snijders als mens kennen. Het is gewoon een toffe kerel, mijn vooroordeel over hem is wel veranderd. Dat de gemeente geen geld beschikbaar heeft gesteld voor de komst en het verblijf van de familie Major ligt niet aan hem. Op Facebook las ik daarover opmerkingen. Wel heel veel geld naar de Passerelle, de brug over het spoor, maar geen euro betalen om 80 jaar Bevrijding Zwolle met de komst van de zoon van de Zwolse bevrijder te financieren. Gelukkig is mijn doneeractie een succes geworden. Heel eerlijk, voordat de burgemeester zijn speech op het Rodetorenplein begon, bedankte hij mij dat ik dat allemaal mogelijk heb gemaakt.” 

Vrijheid en muziek. “Vrijheid betekent voor mij dat je mag zijn wie je wilt zijn. In de meest brede zin van dat woord. Wij hebben allemaal wel een mening over elkaar maar je mag pas wat zeggen als je de ander accepteert zoals die is. Daar moet je soms moeite voor doen. Vrijheid is ook dat wij op 4 en 5 mei daarbij stilstaan. Zoals de dodenherdenking, dat je de moeite neemt om naar het Ter Pelkwijkpark te gaan. Een stukje bewustwording want vrijheid is niet zo vanzelfsprekend meer. Op 4 mei is het bij ons thuis een traditie om met z’n allen naar het Ter Pelkwijkpark te gaan. Aansluitend kijken wij bij ons of bij mijn ouders die avond de film Schindler’s List of een andere oorlogsfilm. Dat is traditie. Op 5 mei gaan wij de stad in maar vaak is het overal te druk terwijl er in de wijken, behoudens Assendorp, minder te doen is. En ja, het BFO in park de Wezenlanden. Muziek zorgt ervoor dat iedereen zich op zijn of haar manier kan uiten. Het BFO is een mooi concept maar om er te komen moet je eerst langs honderd zwarte doeken lopen, langs honderden beveiligers en gefouilleerd worden. Dat is niet mijn gevoel van vrijheid. Ik weet het, het kan niet anders want dat heeft met veiligheid te maken.” 

Zondag 4 mei 2025: Dodenherdenking Per Pelkwijkpark

Maandag 5 mei 2025: Bevrijdingsfestival Overijssel – Park de Wezenlanden. In de Zwolse binnenstad muziek bij verschillende cafés en andere horeca