Iraanse kunstenaar Sam Ghobadzadeh staat in Stadkamer stil bij oorlog in zijn geboorteland en Bevrijdingsdag

ZWOLLE - ‘Tussen leven en dood’ heet de tentoonstelling in Stadkamer Centrum. Zes foto’s van de Iraanse kunstenaar Mostafa Heravi, drie schilderijen van Dennie Boxem en schilderijen van de Iraanse kunstenaar Sam Ghobadzadeh sieren de wanden. “De wereld kan zonder oorlog, bommen en raketten. Dat is ook mijn boodschap voor 5 mei”, zegt hij.

(door: Ingrid Oosten)

Op 5 mei viert Nederland de bevrijding, het einde van de Tweede Wereldoorlog. In Iran woedt een andere oorlog volop. Ghobadzadeh: “Ik probeer in mijn werk landen te verbinden, in plaats van tegenover elkaar te zetten. Het verschil benoemen helpt in geen enkele oorlog. Met mijn eigen techniek en mijn verhaal probeer ik mensen te laten inzien dat de wereld zonder oorlog kan.”

De tentoonstelling draagt de titel zoals het leven van de Iraniërs elke dag is: tussen leven en dood. Ghobadzadeh: “Mijn familie woont in Iran en ze proberen zo vaak mogelijk te bellen. Het internet is afgesloten en bellen is duur, dus de gesprekken zijn sporadisch en bevatten niet meer woorden dan: “Hallo, we zijn nog in leven.” Maar deze voorstelling is niet alleen voor de mensen in Iran. Er is op zo veel plekken in de wereld oorlog. Ook voor alle mensen die daar mee te maken hebben, heb ik deze schilderijen gemaakt.”

Eén schilderij toot een meisje met een gele jurk, Anne Frank. Het werk zit vol symboliek. Ghobadzadeh: “Ik heb voor Anne Frank gekozen omdat zij voor mij symbool staat voor onschuld en moed. Zij is de jongste geschiedenisschrijfster die achter muren zat en daar een mooiere wereld creëerde met haar woorden. De jurk die ze draagt is geel, omdat dit de kleur van hoop is.”

De achtergrond is grijs en grauw en geïnspireerd op een schilderij van de Franse kunstschilder Jacques-Louis David. De oorlog was voor hem een terugkerend thema. Ghobadzadeh: “Wat ik daarmee wilde zeggen is dat oorlog altijd bestaat, in de hele geschiedenis en dat het niet iets van nu is.”

Op het schilderij vliegen zwaluwen. Ze zijn het symbool van de lente, maar in dit werk hebben ze vuur in hun snavel. “De wereld is veranderd. Zwaluwen zijn niet meer het symbool van een nieuw begin, maar brengen het nieuws van de oorlog.”

Ook vliegt op de achtergrond een papieren vliegtuigje, als teken van onschuld. De schaduw van dit vliegtuigje is een oorlogsvliegtuig. Op de grond liggen struikelstenen in de vorm van een hinkelpad. Ghobadzadeh: “Anne Frank heeft geen tijd om te spelen. Ze heeft alleen maar tijd om te overleven.” Op het werk legt ze een witte bloem op de struikelstenen en onder haar arm klemt ze haar dagboek stevig vast.

“De open, blauwe deur is de opening van hoop voor de hele wereld. Anne Frank is een klein meisje, een symbool voor de nieuwe generatie, omdat de nieuwe generatie misschien de weg naar vrijheid en vrede vindt. De wereld kan zonder oorlog, bommen en raketten. Dat is ook mijn boodschap voor 5 mei. Ik hoop dat ooit kinderen kunnen spelen en leven, zonder slechte politiek. We hebben slechts tachtig jaar op deze wereld, waarom zouden we dat verspillen aan oorlog als je ook rustig en in vrede met elkaar kunt leven?”