Oliemolen de Passiebloem draait al 250 jaar

ZWOLLE - Vijf oliemolens stonden er op een rij aan de Vondelkade, in verbinding met de Vecht. Ze stonden ver van de stad af, omdat ze veel herrie maakten. Vier molens zijn afgebroken. Maar mede door een Zwolse ambtenaar die liefde voor de molen had en de schoonheid ervan in zag, is de Passiebloem gespaard gebleven.

(door Ingrid Oosten)

In de jaren dertig werd de molen weer opgeknapt in het kader van een werklozenproject. Vandaag de dag zijn er meer dan vijfentwintig mensen verbonden met de molen. Molenaarsechtpaar Henk en Ada Lollinga - Meurs zijn het erover eens: “Met verwondering voor de ambacht kan ik elke keer genieten van deze prachtige molen.”

Omdat de molen tweehonderdvijftig jaar bestaat is het project ‘Van Vlas tot Verf’ in het leven geroepen. Twee Zwolse basisschoolgroepen hebben lijnzaad gezaaid bij de molen, na honderd dagen gaan ze het vlas trekken, dan repelen (de zaadbolletjes eraf halen), dorsen (met een fles erover rollen zodat het zaad uit de doosjes komt), dan wannen (het lichte materiaal weg blazen) en dan uiteindelijk houden ze het zaad over in hun hand.

Molenaar Henk Lollinga - Meurs: “Van dat zaad maakt de molen dan weer olie. En samen met kunstenaar Teunie Bastiaan, maken de kinderen met de olie en pigment olieverf en van die verf maken ze hun eigen schilderij. Die ook nog eens een expositie vormen in de Stadkamer en hier in de molen.”

Ada Meurs-Lollinga: “Dat is het mooie aan de molen. Het is zo transparant, dat een kleuter het nog kan snappen.”

Lollinga - Meurs: “Als gids vertel ik altijd dat deze molen een oude techniek is. In Zwolle was er nog geen auto, geen trein, geen computer, geen fiets, zelfs geen loopfiets. En toch wisten ze al deze molen te bouwen. Zonder alle moderne middelen.”

Meurs - Lollinga: “In de werkplaats van de molenmakers werden alle onderdelen gemaakt en al een keer in elkaar gezet, daarna werd het via het water vervoerd, zoals alle zware dingen in die tijd over het water ging. De waterkant is dan ook de voorkant van deze molen. Dat kun je zien aan de witte rand bij de deur. Ook in het donker konden de mensen die kwamen leveren of ophalen, zien waar ze moesten zijn.”

Lollinga - Meurs: “Als al die losse onderdelen dan aankwamen, werd de molen als een bouwpakket in elkaar gezet.”

Sinds 1998 is de molen elke eerste en derde zaterdag open voor publiek, als ook de derde woensdagmiddag van de maand. Bezoekers kunnen gratis de molen betreden en er worden rondleidingen in verschillende talen aangeboden. Ook op de Open Monumenten Dag op zaterdag 12 september is de molen geopend. Er zal dan ook een vlaspresentatie gehouden worden.

Lollinga - Meurs: “We hebben in de molen ook een werkend model van de stoomoliefabriek staan. Een uniek item, de enige in Nederland. Daar kunnen we heel goed laten zien hoe de molen werkt.”

Meurs - Lollinga: “Veel ouderen ruiken hier de herinneringen van vroeger. Voor kinderen is het de levende geschiedenis ervaren.”

Lollinga - Meurs: “Ons doel is dat alle Zwollenaren een keer de molen hebben gezien, dus wees welkom.”