Vraagtekens in plaats van uitroeptekens

ZWOLLE - “Vrede is niet de afwezigheid van oorlog, vrede is veel meer. Ik kan alleen in vrede leven als ik mezelf bevraag. Want iedere verandering die ik belangrijk vind, begint bij mezelf. Begint bij het nemen van verantwoordelijkheid voor wat ik doe. Vrede is ook dat je het hartgrondig met elkaar oneens kunt zijn en elkaar toch niet reduceert tot ‘vijand’. Vrede is ook dat je over sommige onderwerpen geen discussie voert, omdat je allebei met zoveel draadjes van pijn verbonden bent met dat onderwerp dat je de andere mening even niet verdraagt. Laten we de vrede leven.”

(door: Ingrid Oosten)

Bovenstaande tekst sprak Ingrid Petiet, voorzitter van de Joodse gemeente te Zwolle, tijdens de SLAG (Samen Leven Anders Geloven) vredesviering begin januari. Het is nog altijd belangrijk om met elkaar te spreken, bleek afgelopen zondag ook weer bij het Holocaust monument, waar de bevrijding van Auschwitz op 27 januari 1945 herdacht werd. Demissionair minister-president Rutte sprak bij de herdenking in Amsterdam over de dreiging die Joden vandaag de dag meer ervaren. Rutte “Weer het schurende gevoel van over je schouders moeten kijken. Weer openlijk antisemitisme.”

Petiet heeft persoonlijk geen last van een onveilig gevoel, maar weet wat er speelt in Nederland en buiten onze grenzen. “Nederland is helaas minder tolerant geworden. Ik denk dat dit komt omdat heel veel mensen zichzelf als het centrum van het heelal zien. De normen en waarden die zijzelf hebben, moet iedereen overnemen. Ik denk dat de wereld mooier wordt als iedereen elkaar meer in zijn waarde laat. Natuurlijk mag je vraagtekens zetten bij de levensovertuigingen van anderen, maar dat moet niet uitmonden in het plaatsen van uitroeptekens.”

In de synagoge aan de Samuel Hirschstraat worden heel veel rondleidingen aan scholen gegeven. De scholieren wordt verteld over de geschiedenis, het gebouw en de cultuur van de Joden. De vooroordelen zijn er en juist daarom is deze voorlichting heel belangrijk. Er wordt beweerd dat alle Joden rijk zijn, maar rond 1900 waren de leefomstandigheden in de Joodse buurt van Amsterdam heel erg slecht. De mensen waren zo arm, dat zich dat vertaalde in veel ziekten, waar onder een oogziekte, die alleen nog in de armste gebieden van Afrika voorkwam.

“Vooroordelen zijn gevaarlijk, omdat er afgunst bij komt kijken. Mensen denken dat Joden rijk zijn. Dat maakt het leven voor sommige mensen overzichtelijk, want als je de bevolking kan opdelen in goede en slechte mensen, zoals het in sprookjes wordt voorgesteld, dan biedt dat (schijn) zekerheid.

Maar het leven is zoveel mooier als je jezelf blijft bevragen en af en toe een antwoord vindt. Maar ook dat antwoord zal veranderen, omdat jij als persoon groeit en verandert”, aldus Petiet. “Probeer te leven vanuit de verwondering. Vanmorgen schoof ik mijn gordijn open en kleurde de hemel roze, dan kan ik denken aan de lichtbreking die dit veroorzaakt, maar ik kan ook gewoon genieten.”

Wat de kern van het Joodse geloof is, vraag ik haar: “Wat je niet wilt dat er met jou gebeurt, doe dat dan ook niet met de ander. Want als jij niet aangereden wilt worden, moet je zelf ook niet door rood rijden”, aldus Petiet. “En als jij het niet tof vindt als er over jou geroddeld wordt, roddel dan ook niet over een ander. Maar sta open voor de ander en blijf vragen stellen en je verwonderen”, besluit de voorzitter van de Joodse gemeente in Zwolle.