Aanpak mobiliteit nodig om geplande woningbouw mogelijk te maken: via inprikkers, hup, naar een hub

ZWOLLE - Wethouder Gerdien Rots windt er geen doekjes om: er gaat op het gebied van verkeer de komende jaren veel veranderen. De binnenstad wordt nog meer autoluw, de binnenring wordt grotendeels ingericht voor voetgangers en fietsers met de auto te gast. De buitenring wordt de nieuwe binnenring voor autoverkeer, compleet met ‘inprikkers’ om de stad in- en uit te rijden. “Als je ziet hoeveel woningen we de komende jaren gaan toevoegen, dan moeten we ook een schaalsprong maken in onze bereikbaarheid en mobiliteit”, zegt ze. “Het is nodig om fijn te wonen, voor een gezonde leefomgeving en te zorgen dat iedereen snel en op een prettige manier op zijn plek kan komen.”

Die ontwikkeling past in een traditie, vindt de wethouder. “Het beleid van de afgelopen veertig jaar is erop gericht geweest om de stad bereikbaar te houden. Daar borduren we op voort. Dat krijgt nu extra urgentie door de schaalsprong die we gaan maken met de woningbouw. Tot 2030 willen we tienduizend woningen bijbouwen, vooral in de bestaande stad.”

Investeringen in bereikbaarheid moeten gelijke tred houden met woningbouw, is de visie van de wethouder. “Als we niks doen slibt de boel dicht. Dat zie je nu al op de piekmomenten. Dat is niet alleen frustrerend voor automobilisten maar tast ook de leefbaarheid aan. Want we gaan veel woningen bouwen in en rond de binnenstad. Die bewoners willen straks ook hun wandelingetje maken of op de fiets ergens naartoe. En we willen onze bezoekers graag ontvangen in een leefbare en schone ruimte. Dus voor investeringen in leefbaarheid is het nodig dat we op een andere manier omgaan met mobiliteit, vooral met stilstaande mobiliteit, dus geparkeerde auto’s.”

De gemeente gebruikt daarvoor de aanpak STOMP, waarbij de S staat voor stappen (de voetganger), de T voor trapper (de fietser), de O voor openbaar vervoer, de M voor deelmobiliteit en de P voor privéauto. Binnen de ring, en ook in woonwijken, wil de gemeente de openbare ruimte inrichten in die volgorde. “In 2021 heeft de gemeenteraad daar in de Omgevingsvisie een besluit over genomen. De binnenring, de singel, wordt opgewaardeerd voor voetgangers en fietsers. De auto is er te gast. De onlangs opgeleverde Kop van Assendorp is daar een voorbeeld van.”

Dat betekent andersom ook dat het voor automobilisten goed geregeld moet zijn op de buitenring. “Die kunnen vanaf de buitenring met inprikkers de stad in. Dat zijn voorkeursroutes waardoor je makkelijk op je plek kunt komen. Het is de bedoeling dat mensen vanaf de ring al nadenken waar ze moeten zijn. Is dat Assendorp? Dan neem je de Wethouder Alferinkweg vanaf Marslanden of de Van Karnebeektunnel vanaf de IJsselallee. Moet je in Dieze zijn? Dan neem je de inprikker Meppelerstraatweg. Nu rijden mensen vaak over de binnensingel naar de wijk waar ze moeten zijn.”

En als je van wijk naar wijk wilt? “Dan neem je bij voorkeur de fiets, dan ben je altijd sneller dan met de auto. Ook dat is al veertig jaar een uitgangspunt van ons beleid en dat is waar we op voortborduren. Ik snap dat het niet altijd mogelijk is om de fiets te pakken. Maar ook dan is de voorkeursroute om via de inprikker terug te gaan naar de buitenring en met een andere inprikker de stad weer in. Dat lijkt nu een omweg, maar je zult zien dat het in tijd sneller gaat omdat die route ook voor auto’s bedoeld is. Terwijl je op de singel in het drukke gemengde verkeer met voetgangers en fietsers terechtkomt.”

De inprikkers leiden automobilisten naar mobiliteitshubs. “We maken nu al in buurten hubs waar auto’s geclusterd in gebouwde voorzieningen geparkeerd kunnen worden. Zo houd je op maaiveld meer ruimte over voor groen en speelplekken en ruimte voor maatregelen tegen wateroverlast en hittestress.”

Er komen ook centrumhubs waar bezoekers en bewoners kunnen parkeren. “Weezenlanden Noord hebben we al aangewezen. Je kunt parkeergarage Katwolderplein ook als centrumhub zien. De Diezerpoort-garage gaan we zo verbouwen dat het een centrumhub wordt, en ook in het Roelenkwartier en op de Nieuwe Veemarkt gaan we er een realiseren. Bezoekers kunnnen heel gemakkelijk vanaf een inprikker, hup, de centrumhub inrijden. En vanaf daar naar het centrum lopen. Of je pakt een deelfiets of deelscooter, of overstappen op openbaar vervoer. Want we zorgen dat bij de hubs een overstap naar het ov komt. Rond het centrum bieden we in de hubs ook ander faciliteiten aan, zoals pakketdiensten.”

Bewoners van de binnenstad kunnen ook in de centrumhubs parkeren, want onderdeel van de Mobiliteitsvisie is ook dat de binnenstad zoveel mogelijk autoluw wordt gemaakt. “Dat doen we geleidelijk. Allereerst halen we het bezoekersparkeren uit de binnenstad, en later ook het straatparkeren voor vergunninghouders. Die bieden we een alternatief in die mobiliteitshubs, waar de auto veilig staat en waarvan je zeker weet dat er plek is.”

Ook dit is volgens Rots lange termijnbeleid. “We zijn hier heel lang mee bezig. Kijk naar het autoluw maken van alle pleinen, het Grote Kerkplein, de Nieuwe Markt, het Bethlehemskerkplein, de Melkmarkt. Dat zijn nu gezellige pleinen met terrassen. Het zijn vaak lastige discussies maar na de herinrichting is eigenlijk iedereen blij. In dat spoor willen we in fases verder gaan. We gaan eerst met de Ossenmarkt aan de slag. En we willen de Koestraat autoluw maken. Er komt een betere route voor fietsers en voetgangers. Je kunt daar nu niet goed met z’n tweeën over het voetpad lopen.”

Er gebeurt al veel en er gaat nog meer gebeuren. De wethouder wijst ze aan tijdens een fietstocht.

Microhub Stationsweg

“Deze is voor de deelscooters en deelfietsen. Toen ze werden geïntroduceerd konden ze overal worden gestald. Dat gaf een verrommeling en ontoegankelijke voetpaden. We hebben nu op een aantal plekken afgekaderde hubs ingericht. Op andere plekken zijn die microhubs digitaal zichtbaar, via geofencing.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Microhub bij de Stationsweg. Foto: Pedro Sluiter

Hoek Pannekoekendijk-Katerdijk

“Dit is de kortste inprik, heel dicht bij de A28. Het voordeel is dat als je afslag centrum neemt je ook heel snel in het centrum bent. Met de brug loop je ook zo het centrum in. Dat denken gaan we ook toepassen in het Roelenkwartier daar willen we ook zo’n mobiliteitshub. Wellicht ook weer met een brug, dat moeten we nog uitdokteren.”

Tekst gaat verder onder de foto.

De parkeergarage aan de Katerdijk. Foto: Pedro Sluiter

Katerdijk bij toerit A28

“Hier gebeurden veel ongelukken door afslaand verkeer. Nu staan er verkeerslichten en sindsdien zijn er geen ongelukken mee gebeurd.”

Holtenbroekerbrug

“Dit is een knelpunt, zeker in de spits. Dat neemt nog toe met de geplande woningbouw in het stadshart en de Nieuwe Veemarkt. De capaciteit is niet meer afdoende voor de verkeersintensiteit van nu. Dus we studeren, met het Rijk, hoe we in de toekomst met de brug moeten omgaan.”

Klooienberglaan-Industrieweg

“Dit is al een heel intensieve fietsroute vanuit Stadshagen, Holtenbroek maar ook regionaal, vanuit Zwartewaterland. Volgend jaar beginnen we hier met de herinrichting tot een officiële fietsstraat, met rood asfalt, en iets smaller.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Klooienberglaan - Indrustrieweg. Foto: Pedro Sluiter

Kruispunt Middelweg-Bachlaan

“Dit is een gevaarlijke kruising en één van de eerste plekken die we aan gaan pakken. Er komen verkeerslichten, net als de kruisingen verderop.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Het kruispunt Middelweg-Bachlaan. Foto: Pedro Sluiter

Zwartewaterallee-Middelweg

“Aan de Zwartewaterallee zijn verschillende projecten voor woningbouw in voorbereiding: de lege kavel op deze hoek, het Havezate-terrein, bij winkelcentrum Aa-landen en op de oude Kwik Fit-locatie. Om die bewoners een prettig leefklimaat te geven, investeren we in de openbare ruimte. We zijn begonnen met parkje de Groene Steentjes en er komen meer parkjes. De fietsers gaan straks onder de Zwartewaterallee door.”

Middelweg-Dennenstraat

“Dit is de grens van het betaald parkerengebied. Invoering van het betaald parkeren deden we op verzoek van inwoners. Als er ergens parkeerregulering werd ingevoerd schoof het probleem op naar de straten daar omheen. Nu anticiperen we daarop en nemen zelf het initiatief voor gereguleerd parkeren. Dat doen we als we een gebiedsontwikkeling aan zien komen, zoals de woningbouw op de plek van de Stilohal.”

Fietsrotonde Vechtstraat

“We worden in binnen- en buitenland gevraagd om te vertellen over ons fietsbeleid. Dat heeft te maken met fietsinnovaties, zoals deze fietsrotonde waar de fietser voorrang heeft. We waren ook de eerste met fietsstraten, de fietssensor op stoplichten zodat fietsers eerder groen krijgen als het regent en een fietsdoorverwijssysteem naar stallingen.”

Tekst gaat verder onder de foto.

De fietsrotonde aan de Vondelkade - Vechtstraat - Philosofenallee. Foto: Pedro Sluiter

Weezenlanden-Noord

“Hier stonden 180 sociale huurflats en daar komen 500 woningen voor terug. Dit is een uitgelezen plek om via inprikker Wethouder Alferinkweg in een mobiliteitshub voor bezoekers en bewoners te komen. Die komt onder de Luttenbergstraat en het parkeerterrein van het provinciehuis. Deze hele weg wordt heringericht als onderdeel van de binnensingel, dus opwaarderen voor fietsers en voetgangers. Je rijdt dan vanaf de Wethouder Alferinkweg de parkeerkelder in, en kunt met een deelfiets of scooter of lopend via het Kerkbrugje de stad in. Er komt een parkachtige route tussen de te bouwen appartementen en ook de Schuurmanstraat wordt opnieuw ingericht. Dat willen we in 2026 tot 2028 realiseren en dan openen in 2029.”

Kop van Assendorp

“Ook weer het STOMP-principe. In eerste instantie voelt dat misschien onveilig, want er gebeurt veel. Maar daardoor ga je beter opletten, temper je je snelheid en wordt het objectief gezien veiliger. Je moet het gewenning geven, mensen gaan ook hun patronen aanpassen. Als je hier niet per se met de auto hoeft te zijn en via inprikkers op de ring kunt komen, heeft dat de voorkeur.”

De Kop van Assendorp. Foto: Pedro Sluiter